Sóng điện từ là gì? Các ứng dụng của sóng điện ra sao?



Sóng điện từ hiện được ứng dụng trong rất nhiều lĩnh vực và mang lại rất nhiều lợi ích cho con người. Vậy sóng điện từ là gì và nó được ứng dụng vào những sản phẩm nào trong cuộc sống?

Định nghĩa sóng điện từ

Sóng điện từ (hay còn gọi là bức xạ điện từ) là sự lan truyền dưới dạng sóng trong không gian của điện từ trường (kết hợp của dao động vuông góc giữa điện trường và từ trường).

Sóng điện từ mang theo năng lượng và thông tin. Nếu bước sóng trong khoảng 400 nm – 70 nm thì có thể quan sát bằng mắt thường và chính là ánh sáng mà ta nhìn thấy hằng ngày. Thực chất ánh sáng cũng là sóng điện từ.

Ánh sáng tồn tại dưới dạng sóng điện từ

Các đặc điểm của sóng điện từ

Một đặc điểm mà nhiều người hay nhầm lẫn đó là sóng điện từ là sóng ngang hay dọc. Sóng điện từ là sóng ngang và luôn luôn truyền đi vuông góc với phương truyền sóng. Ngoài các môi trường rắn, lỏng, khí bình thường, sóng lan truyền được cả trong môi trường chân không và các điện môi. Tốc độ lan truyền của sóng điện từ trong chân không là lớn nhất, ngang bằng tốc độ ánh sáng là 3.108 m/s.

Hai thành phần điện trường và từ trường của sóng điện từ luôn dao động đồng pha với nhau. Và sự lan truyền này tuân theo các quy luật truyền thẳng, phản xạ và khúc xạ giống như ánh sáng và các quy luật giao thoa, nhiễu xạ như các loại sóng khác.

Sóng vô tuyến là các sóng điện từ có bước sóng vài mét đến vài km dùng trong thông tin liên lạc. Sóng vô tuyến chia thành 4 loại theo độ dài các bước sóng: sóng cực ngắn, sóng ngắn, sóng trung, sóng dài.

Ứng dụng sóng điện từ

Sóng điện từ được sử dụng trong rất nhiều các sản phẩm cuộc sống, tiêu biểu như:

  • Sóng radio: những ứng dụng đầu tiên của sóng điện từ là để truyền thông tin, tín hiệu thông qua các phương tiện như radio hay bộ đàm, wifi. Sóng radio có tần số từ 30 KHz – 300 MHz. Ngoài ra, sóng radio còn dùng trong y học để điều trị các chứng bệnh như hen, ung thư gan, rối loạn nhịp tim, viêm gan, viễn thị, đau lưng. Radar hay dùng trong quân sự cũng là ứng dụng sóng radio để phát hiện các vật thể.
  • Sóng viba (Micro waves): Sóng viba có tần số trong khoảng 300 MHz – 3000 MHz, bước sóng 0,1m – 1m. Ứng dụng chủ yếu trong lò vi sóng.

Lò vi sóng sử dụng sóng điện từ để làm chín thức ăn

  • Tia T (T-rays): tần số nằm trong khoảng 300 GHz – 3 THz, là bức xạ viễn – hồng ngoại. Tia T thường dùng để quan sát các vì sao, nhìn xuyên vật thể (dùng ở các cổng kiểm tra hàng hóa để xem có hàng cấm hoặc vũ khí nguy hiểm không). Trong y học cũng dùng tia T để dò tìm tế bào ung thư.
  • Tia hồng ngoại: bước sóng của tia hồng ngoại nằm giữa bước sóng ánh sáng và sóng viba. Tia hồng ngoại chủ yếu dùng trong các loại kính hoặc ống nhòm nhìn ban đêm, chuông báo động, phá hủy các tế bào và mô bị tổn thương trong cơ thể.
  • Tia tử ngoại: Tia tử ngoại mạnh hơn tia hồng ngoại nên được sử dụng để diệt tế bào ung thư (dùng trong xạ trị) và sát trùng, diệt khuẩn.
  • Tia X (X-rays): dùng trong các kỹ thuật chụp chiếu y học, tìm các chỗ xương bị tổn thương hoặc dị vật trong cơ thể.
  • Tia Gamma: dùng trong phẫu thuật các khối u hoặc các khối dị dạng động mạch, tĩnh mạch chỉ với một lần. Kính viễn vọng tia gamma dùng quan sát các vụ nổ vũ trụ hoặc hố đen.

Những chia sẻ trên hy vọng sẽ giúp các bạn hiểu hơn về sóng điện từ cũng như những lợi ích to lớn mà nó đem lại cho cuộc sống con người. Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn đang có những sự ứng dụng mới mẻ khác với loại sóng đa năng này.

Rate this post